IPJ Zakład Fizyki Promieniowania Kosmicznego w Łodzi
Teleskop mionowy w podziemnym laboratorium


Teleskop - zdjecie+opis
Teleskop mionowy
(tylko duże zdjęcie
format JPEG, 294x300, 71kB)
Teleskop mionowy umieszczony jest w podziemnym laboratorium pod warstwą 13 m gruntu. Rejestruje on kierunki przychodzenia mionów, których energia na powierzchni Ziemi jest większa od 5 GeV. Miony te pochodzą z oddziaływań promieniowania kosmicznego (głównie protonów) o energiach od 20 GeV do 1000 GeV w atmosferze ziemskiej. Zmiany aktywności Słońca powodują zmiany strumienia protonów docierających do szczytu atmosfery oraz - w konsekwencji - zmiany strumienia produkowanych przez nie mionów. Przy pomocy teleskopu mionowego badamy tego typu efekty.
Spadki natężenia promieniowania kosmicznego rejestruje się, gdy słoneczne cząstki (wiatr słoneczny) i związane z nimi pola magnetyczne odpychają galaktyczne cząstki promieniowania kosmicznego, które wniknęły do Układu Słonecznego. Zmiany aktywności słonecznej (11. letni cykl) powodują w okolicach Ziemi zmniejszenie natężenia promieniowania kosmicznego o energiach poniżej kilkudziesięciu GeV (gigaelektronowolt = 1.E9 elektronowolta) w czasie zwiększonej aktywności Słońca. Więcej informacji wraz z wynikami wieloletnich rejestracji natężenia promieniowania kosmicznego podaje Instytut Badań Ziemi i Magnetyzmu Rosyjskiej Akademii Nauk. Można tam też znaleźć wyniki bieżących rejestracji i adresy innych eksperymentów rejestrujących zmiany natężenia promieniowania kosmicznego.

Łódzki teleskop mionowy zarejestrował 3 gwałtowne spadki natężenia promieniowania kosmicznego (Forbush decreases):
17 września 2000 r.,
28 października 2000 r.,
26 listopada 2000 r.
Za obserwowane zmiany natężenia strumienia mionów odpowiadają zmiany natężenia protonów promieniowania kosmicznego o energiach powyżej 20 GeV (prawdopodobnie do ok. 50-100 GeV) w okolicy Ziemi.
17-IX-2000 wykres+opis

Wykres tempa zliczeń
w dniach 14 - 20 września 2000
(format GIF, 600x464, 12kB)
Rejestracja tempa zliczeń mionów w dniach 14 - 20 września 2000 r.
Punkty połączone linią niebieską przedstawiają tempo zliczeń łódzkiego teleskopu mionowego (na 2 godziny) - lewa skala; dla porównania: linia czerwona przedstawia tempo zliczeń monitora neutronowego w Apatitach (półwysep Kola) na 0.5 godziny - prawa skala (dane z monitora Apatity). Zarejestrowano gwałtowny spadek natężenia pod koniec 17 września 2000.
28-X-2000 wykres+opis

Dane 26 października - 2 listopada 2000 (format GIF, 600x464, 13kB)
Rejestracja tempa zliczeń mionów w dniach 26 października - 2 listopada 2000 r.
Punkty połączone linią niebieską przedstawiają tempo zliczeń łódzkiego teleskopu mionowego (na 2 godziny) - lewa skala; dla porównania: linia czerwona przedstawia tempo zliczeń monitora neutronowego w Apatitach (półwysep Kola) na 0.5 godziny - prawa skala (dane z monitora Apatity). Zarejestrowano gwałtowny spadek natężenia 28 października 2000 r.
26-XI-2000 wykres+opis

Dane 23 listopada - 1 grudnia 2000 (format GIF, 600x464, 13kB)
Rejestracja tempa zliczeń mionów w dniach 23 listopada - 1 grudnia 2000 r.
Punkty połączone linią niebieską przedstawiają tempo zliczeń łódzkiego teleskopu mionowego (na 2 godziny) - lewa skala; dla porównania: linia czerwona przedstawia tempo zliczeń monitora neutronowego w Apatitach (półwysep Kola) na 0.5 godziny - prawa skala (dane z monitora Apatity). Zarejestrowano gwałtowny spadek natężenia 26 listopada 2000 r.
24-III-2001 wykres+opis

Dane 24 marca - 13 kwietnia 2001 (format GIF, 600x464, 13kB)
Rejestracja tempa zliczeń mionów w dniach 24 marca - 13 kwietnia 2001 r.
Punkty połączone linią niebieską przedstawiają tempo zliczeń łódzkiego teleskopu mionowego (na 4 godziny) - lewa skala; dla porównania: linia czerwona przedstawia tempo zliczeń monitora neutronowego w Apatitach (p8ołwysep Kola) na 0.5 godziny - prawa skala (dane z monitora Apatity). Zarejestrowano 5 gwałtownych spadków natężenia 27 i 31 marca oraz 4, 7/8 i 12 kwietnia 2001 r.
17-VIII-2001 wykres+opis

Dane 3 - 19 sierpnia 2001 (format GIF, 600x464, 15kB)
Rejestracja tempa zliczeń mionów w dniach 3 - 19 sierpnia 2001 r.
Punkty połączone linią niebieską przedstawiają tempo zliczeń łódzkiego teleskopu mionowego (na 4 godziny) - lewa skala; dla porównania: linia czerwona przedstawia tempo zliczeń monitora neutronowego w Apatitach (półwysep Kola) na 0.5 godziny - prawa skala (dane z monitora Apatity).
Strona glowna
Strona główna